ಪಾವಗಡ – ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ:-
ವೀರಭೂಮಿ ಪಾವಗಡದ ಅನಾದಿ ಕಾಲದ ವೈಭವ
ಪಾವಗಡ! ಈ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದೊಡನೆ ನೆನಪಾಗುವುದು ಶತಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತನ್ನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಗಿರಿದುರ್ಗಗಳು, ಕಲ್ಲಿನ ಕಥೆಗಳು, ಮತ್ತು ಪಾಳೆಗಾರರ ಶೌರ್ಯದ ಗಾಥೆಗಳು. ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಈ ನಾಡು, ಬಿಸಿಲು ನಾಡು ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇತಿಹಾಸದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಉಜ್ವಲವಾದ ವೈಭವದ ಬೀಡಾಗಿದೆ.
1. ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು
ಪಾವಗಡದ ಇತಿಹಾಸವು ಕೇವಲ ರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಆದಿಮಾನವನ ಕಾಲದವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಲವು ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಆದಿ ಹಳೇ ಶಿಲಾಯುಗ, ಮಧ್ಯ ಹಳೇ ಶಿಲಾಯುಗ ಮತ್ತು ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಕುರುಹುಗಳು ದೊರಕಿವೆ. ಕನ್ನಮೇಡಿ, ನಿಡಗಲ್, ಬೊಮ್ಮದೇವರಬೆಟ್ಟದಂತಹ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಕೈಗೊಡಲಿಗಳು, ಮೃತ್‌ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಗೀರು ಚಿತ್ರಗಳು, ಸಹಸ್ರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಈ ನೆಲ ಮಾನವ ವಸತಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ.
ಪಾವಗಡದ ಬೆಟ್ಟದ ಆಕಾರವು ಹಾವಿನ ಹೆಡೆಯಂತೆ ಕಾಣುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಪಾಮುಕೊಂಡ ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಇದು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ‘ಪಾವುಕೊಂಡ’ವಾಗಿ, ನಂತರ ಪಾವಗಡವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಪಾಮುಕೊಂಡ ಅಂದರೆ ‘ಸರ್ಪಗಳ ಬೆಟ್ಟ’ ಎಂದರ್ಥ. ನಾಗರ ಶಿಲೆಗಳು ದೊರೆತಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು ಎಂಬ ಕಥೆಯಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಮಹಾ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಪುರಾಣ ಗ್ರಂಥಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
2. ಕೋಟೆಯ ಯುಗ: ವಿಜಯನಗರದ ಸುವರ್ಣ ಸ್ಪರ್ಶ
ಪಾವಗಡದ ನಿಜವಾದ ವೈಭವ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯದ ಕಥೆ ಆರಂಭವಾಗುವುದು ಗಿರಿ ದುರ್ಗಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ. ಪಾವಗಡ, ನಿಡಗಲ್, ಕಾಮನದುರ್ಗ (ಕಾಕಾದ್ರಿ ಪರ್ವತ), ವೈ.ಎನ್. ಹೊಸಕೋಟೆ ಮುಂತಾದ ದುರ್ಗಗಳು ಈ ನಾಡಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಸುಮಾರು 15ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ 1405ನೇ ಇಸವಿಯ ಸುಮಾರಿಗೆ, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮಹಾನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾದ ಒಂದನೇ ದೇವರಾಯನ ದಂಡನಾಯಕನಾದ ಗೋಪಣ್ಣನು ಇಲ್ಲಿನ ಕೋಟೆಗೆ ತಳಪಾಯ ಹಾಕಿದನು. ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಈ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿತು.
16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ (ಸು. 1585): ವಿಜಯನಗರದ ದೊರೆಗಳು, ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಬಳ್ಳಪ್ಪನಾಯಕ ಎಂಬ ವೀರ ಪಾಳೇಗಾರನಿಗೆ ವಹಿಸಿದರು. ಬಳ್ಳಪ್ಪನಾಯಕನು ಇಲ್ಲಿ ಪಾಳೇಗಾರಿಕೆಯ ಮೂಲ ಪುರುಷನಾಗಿ ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಇವನು ಮತ್ತು ಇವನ ವಂಶಸ್ಥರು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಈ ದುರ್ಗಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶೌರ್ಯದಿಂದ ಆಳಿದರು. ಕೋಟೆಯ ಸುತ್ತ ಏಳು ಸುತ್ತುಗಳ ಭದ್ರ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ, ವೈರಿಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶ ಸಿಗದಂತೆ ಮಾಡಿ, ಈ ನಾಡಿನ ಘನತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದರು.
3. ಪಾಳೇಗಾರರ ಧರ್ಮಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ಕೌಶಲ
ಪಾವಗಡದ ಪಾಳೇಗಾರರ ಕಾಲವು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ವೈಭವದ ಉತ್ತುಂಗವಾಗಿತ್ತು.
* ಆಲಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ: ಪಾಳೇಗಾರರು ಶೈವ, ವೈಷ್ಣವ, ಜೈನ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಹಲವಾರು ಸುಂದರ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಹಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಪಾಳೇಗಾರರ ಧರ್ಮಶ್ರದ್ಧೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.
* ದುರ್ಗದ ವಿನ್ಯಾಸ: ಪಾವಗಡ ಕೋಟೆಯು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವ ಯುದ್ಧ ಕೌಶಲಕ್ಕೆ ಒಂದು ಜೀವಂತ ಪಾಠವಾಗಿತ್ತು. ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಗೆ ಏರಲು ಹತ್ತು ದಿಡ್ಡಿ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಅಥವಾ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲುಗಳಿದ್ದವು. ಮಾರ್ಗ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಕಮ್ಮಾರ ಮಂಟಪವಿತ್ತು. ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕರು ಕಾವಲು ಕಾಯಲು ಮತ್ತು ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನು ಇಡಲು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ಗುಪ್ತ ರಂಧ್ರಗಳು ಪಾಳೇಗಾರರ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ.
* ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿದ್ದ ಭೀಮದೊಣೆ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಕೊಳವು, ಯಾವಾಗಲೂ ತಿಳಿಯಾದ ಸಿಹಿ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಆ ದಿನಗಳ ಜಲ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೌಶಲದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ದೊಡ್ಡ ಕಣಜಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲು ಬಂಧೀಖಾನೆಗಳೂ ಇದ್ದವು.
4. ಹೈದರ್ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಪ್ರಭಾವ
18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಪಾಳೇಗಾರರ ನಾಡು ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಮೈಸೂರಿನ ಹೈದರಾಲಿಯು ಪಾವಗಡವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾಳೇಗಾರನಾಗಿದ್ದ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ನಾಯಕನನ್ನು ಕುಟುಂಬ ಸಮೇತ ಸೆರೆಹಿಡಿದು ಮಧುಗಿರಿಯ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು.
ಹೈದರಾಲಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗನಾದ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿ, ಅದರ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಭದ್ರಗೊಳಿಸಿದರು. ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್‌ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಕೋಟೆಯು ಹೊಸ ಮೆರುಗು ಪಡೆದು, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯ ಕುರುಹಾಗಿ ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ಶಿಥಿಲವಾಗದೆ ಉಳಿದಿರುವ ಮಸೀದಿಯನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು.
5. ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾಲದ ಹೆಮ್ಮೆ
ರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ಕೊನೆಗೊಂಡ ನಂತರ, ಪಾವಗಡವು 1886ರವರೆಗೂ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿತ್ತು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ನಾಡು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರವೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು.
ಆದರೆ, ಇಂದಿಗೂ ಪಾವಗಡವು ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸದ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹೊಸ ಯುಗದ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನಿಟ್ಟಿದೆ.
* ಪಾವಗಡವು ಇಂದಿಗೂ ಶನಿ ಮಹಾತ್ಮನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಲಯದಿಂದ ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ.
* ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಪಾವಗಡ ತಾಲ್ಲೂಕು ಇಂದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ (ಸೌರ ಉದ್ಯಾನ) ಒಂದನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಇಡೀ ನಾಡಿಗೆ ಬೆಳಕು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಹೀಗೆ, ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಪಾಳೇಗಾರರ ಶೌರ್ಯವನ್ನು, ರಾಜರ ಯುದ್ಧ ನೀತಿಯನ್ನು, ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾಲದ ಹೊಸ ಬೆಳಕನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪಾವಗಡವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲಾಗದ ಒಂದು ವೀರ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ.
ರಾಮ್ _ದೊಡ್ಡ ಬಾಣಗೆರೆ.
ಶಿರಾ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ.
